Δέκα ιστορίες και μια εκδήλωση που συγκλόνισαν την Κύπρο – Ten stories and one event that shook Cyprus

ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ και Ahmet Yorgancı

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ

Η μόνη προστασία που έχει ο απλός κόσμος την άρχουσα τάξη είναι η αλληλεγγύη και στήριξη ανάμεσα τους

Ο Χρίστος Κυπριανού από το Λευκόνοικο (Geçitkale) έσωσε τον Ahmet Yorgancı από το Τζιάος (Çatoz – Serdarlı) κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος το 1974, όταν τον έκρυψε σε φιλικό σπίτι στη Λευκωσία. Στο πόλεμο του 1974, ο Ahmet Yorgancı με τη σειρά του έσωσε τον Χρίστο Κυπριανού από βέβαιο θάνατο στο Τζιάος.

Ο Χρίστος Κυπριανού είναι από το Λευκόνοικο. Λέει: «Μέχρι το 1955-58, Τουρκοκύπριοι ζούσαν επίσης εκεί… Θυμάμαι τον Σαλίχ που είχε καμπούρα και που επισκευάζει μοτοσικλέτες… Αφού άρχισαν οι φασαρίες, οι Τουρκοκύπριοι έφυγαν από το χωριό…»

Την ημέρα του πραξικοπήματος, στις 15 Ιουλίου 1974, ο Χρήστος ήταν με μερικούς Τουρκοκύπριους εργάτες στη Λευκωσία. Έκρυψε μερικούς από αυτούς στο σπίτι ενός φίλου στην Αθαλάσα για λίγες μέρες, έτσι ώστε η ΕΟΚΑ-Β να μην τους βλάψει. Αργότερα, τους βοήθησε να φτάσουν στην τουρκική πλευρά… Μεταξύ αυτών ήταν ο Αχμέτ YORGANCI από το Τζιάος και ο Mukaddes από το Psillati. Αργότερα ο Χρήστος επέστρεψε στο χωριό του.

Πριν τις 14 Αυγούστου, άρχισαν βομβαρδισμοί και ο Χρίστος  έφυγε από το χωριό με τη σύζυγό του, τα δύο τους παιδιά, την μητέρα του και τον πεθερό του με τη νέα του γυναίκα. Πήγαν στην Ξυλοτύμπου και έμειναν εκεί για τρεις μέρες. Αργότερα κατά τη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός άκουσαν στο ραδιόφωνο ότι «ήταν ασφαλές να επιστρέψουν στο χωριό τους», οπότε ο Χρίστος  αποφάσισε να επιστρέψει στο Λευκονίκο για να πάρει στρώματα από το σπίτι του, ώστε τα παιδιά του να μην κοιμούνται στο πάτωμα. Μαζί με μια ομάδα 6-7 Ελληνοκυπρίων πήγαν στο Λευκόνικο, αλλά εκεί συνελήφθησαν όλοι όμως αργότερα απελευθερώθηκαν όλοι εκτός από τον Χρίστο.

Ο Χρίστος μεταφέρθηκε στο χωριό Τζιάος, αλλά μόλις πήγαν εκεί ο Χρίστος είχε μια ευχάριστη έκπληξη! Το πρώτο άτομο που είδε ήταν ο Αχμέτ, ο 17χρονος εργαζόμενος τον οποίο είχε προστατεύσει κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος και που είχε κρύψει σε σπίτι στην Αθαλάσα! «Μάστρο!» Είπε ο Αχμέτ… «Μάστρο! Μην φοβάσαι! Τίποτα δεν θα σου κάνουν! Δεν είσαι στρατιώτης! Είσαι οικοδόμος!».

Αυτοί που τον συνέλαβαν συνειδητοποίησαν ότι η ιστορία που τους είχε πει ήταν αλήθεια και πως πράγματι ο Χρίστος δεν ήταν στρατιώτης αλλά οικοδόμος και ότι ήξερε τους Τουρκοκύπριους με τους οποίους είπε ότι συνεργάζεται. Ο Αχμέτ ήταν ζωντανή απόδειξη αυτού! Η συνάντηση του Αχμέτ στην είσοδο του Τζιάος άλλαξε την τύχη του: ο Χρίστος έσωσε τον Αχμέτ και τώρα ο Αχμέτ με την σειρά τους έσωζε τη ζωή του Χρίστου!

Με μεγάλη λύπη μάθαμε ότι ο Χρίστος πέθανε στις 12 Απριλίου 2020. Τώρα ξεκουράζεται ειρηνικά… το παράδειγμά του ας μας δείξει το δρόμο για ένα ειρηνικό μέλλον!

CRHISTOS KYPRIANOU & AHMET YORGANCI

A STORY WE SHOULD ALL KNOW

Christos and Ahmet being honoured

Christos Kiprianou from Lefkonico saved Ahmet Yorgancı from Çatoz (Caoz – Serdarlı) during the coup in 1974, hiding him at a friend’s house in Nicosia and during the war in 1974, Ahmet Yorgancı saved Christos Kiprianou from being killed in Çatoz (Caoz – Serdarlı).

Christos Kyprianou is from Lefkonico. He says “Until 1955-58, Turkish Cypriots also used to live there… I remember Salih who had a hump and who used to repair motorcycles… After the `fasariya` (troubles) began, Turkish Cypriots left the village…”

On the day of the coup, 15th of July 1974, Christos was with some Turkish Cypriot workers in Nicosia. He hid some of them in a friend’s house in Athalassa for a few days so that EOKA-B would not harm them. Later, he helped them get to the Turkish side… Among these were Ahmet YORGANCI from Caoz and Mukaddes from Psillati. Later Christos went back to his village.

Prior to 14th of August, bombing began and Christos left the village with his wife, his two kids and his mother along with his father in law and his new wife. They went to Xylotymbou and stayed there for three days. Later during a cease-fire they heard on the radio that `it was safe to go back to their village` so Christos decided to return to Lefkonico in order to get mattresses from his house so his children would not have to sleep on the floor. Together with a group of 6-7 Greek Cypriots they went to Lefkonico but all of them were arrested. All were later released except Christos.

Christos was taken to the village of Caoz but as soon as they entered Christos had a pleasant surprise! The first person he saw was Ahmet, the 17-year-old worker whom he had protected during the coup, hiding him in a house in Athalassa! `Maestro!` Ahmet said… “Maestro! Don’t be afraid! Nothing will happen to you! You are not a soldier! You are a builder!”.

Those who arrested him realized that the story Christos told them was true. That in fact Christos was not a soldier, he was a builder and that he actually knew the Turkish Cypriots he said he was working with. Ahmet was living proof of that! Meeting Ahmet at the entrance of Caoz changed his destiny: Christos saved Ahmet and now Ahmet was saving his life!

With great sadness we learned that Christos passed away 12 April 2020. May he rest in peace… and may his example show the way for all of us to live in peace!

Cengiz Ratip

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ

Ο Cengiz Ratip ήταν βουλευτής της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ήταν βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Διακινδύνευσε την ίδιά του τη ζωή και πήγε από την Πόλη Χρυσοχούς στα Κόκκινα (Erenkeuy) για να σώσει ένα λεωφορείο γεμάτο με Ελληνοκυπριόπουλα που είχαν απαχθεί σε αντεκδίκηση για την εξαφάνιση δύο Τουρκοκυπρίων.
Είχε ταξιδέψει όλη την απόσταση και έπεισε τους Τουρκοκύπριους να αφήσουν τα παιδιά από την Πόλη τα οποία κρατούσαν και το λεωφορείο επέστρεψε στο χωριό, φέρνοντας μαζί και τα απαχθέντα παιδιά.
Πόσα από τα παιδιά εκείνα θυμούνται και πόσα από εκείνα σκέφτηκαν να βρουν την οικογένεια του Cengiz Ratip για να πουν ένα απλό «Ευχαριστώ»;
Μόνο ένας Ελληνοκύπριος που δεν ήταν στο λεωφορείο, αλλά ήξερε την ιστορία, έκανε τον κόπο να μου τηλεφωνήσει και να μου δείξει έναν πιθανό τόπο ταφής, διότι ο Cengiz Ratip είναι «αγνοούμενος» από το Φεβρουάριο του 1964. Πού είναι τα παιδιά εκείνα που έσωσε ο Cengiz Ratip; Θέλω να τους συναντήσω και να τους μιλήσω και να τους ενθαρρύνω να πάνε να βρουν την κυρία Hayriye, τη γυναίκα του Cengiz.

Cengiz Ratip

A STORY WE SHOULD ALL KNOW

Cengiz Ratip was an elected member of parliament (MP) for the Republic of Cyprus. He risked his own life and went to Polis in Paphos at Kokkina (Erenkeuy) in order to save a bus full of Greek Cypriot children. They were taken in reprisal for the disappearance of two Turkish Cypriots.

He travelled there and successfully convinced the Turkish Cypriots holding the children to release them. The bus then returned to the village of its destination with all the kidnapped children unharmed.

How many of these children remember and how many of them bothered to find the family of Cengiz Ratip in order to say a simple “Thank you”?

Only one Greek Cypriot, who was not on the bus, but knew the story, bothered to telephone and show me a burial site, because you see, Cengiz Ratip is missing since Februarly 1964. Where are the children saved by Cengiz Ratip? I want to meet them, talk to them and encourage them to visit Hayriye, Cengiz Ratip’s widow.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΟΪΡΑΖΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ

Ο ΣταύροςΠοϊράζης ήταν ο Έλληνας κοινοτάρχης (μουχτάρης) του χωριού Στρογγυλός (Turunchlu). Τόσο το 1964 όσο και το 1974 έσωσε τις ζωές των τουρκοκυπρίων του χωριού όταν ελληνοκύπριοι πήγαν με σκοπό να σκοτώσουν. Τους σταμάτησε λέγοντας «γυρίστε στα χωρκά σας. Δεν θα αγγίξετε τους Τουρκοκύπριους του Στρογγυλού».

Ο Σταύρος Πουράζης ήταν αγνοούμενος από το 1974 μαζί με τέσσερα άλλα άτομα από την οικογένειά του, τρία από το χωριό του και οκτώ από άλλα χωριά.

Τα λείψανα του Σταύρου Πουράζη βρέθηκαν τελευταία από την Επιτροπή Αγνοουμένων Κύπρου που με τεστ DNA επιβεβαίωσαν την ταυτότητά τους. Τα λείψανα του, τα επέστρεψαν σε ένα μικρό φέρετρο και έτσι δόθηκε η ευκαιρία στην οικογένεια του να τον κηδεύσουν τελικά με τον κατάλληλη τρόπο.

STAVROS POYRAZIS

A STORY WE SHOULD ALL KNOW

Stavros Poyrazis was the muhtar of Strongylos (Turunchlu) and he saved the lives of Turkish Cypriots from his village back in 1963 and then twice in 1974 when some Greek Cypriot from other villages came to Strongylos (Turunchlu) in order to kill some Turkish Cypriots Stavros Poyrazis stopped them and said, `Go back to your villages! You can’t touch the Turkish Cypriots of Strongylos!` Stavros Poyrazis is “missing” since 1974 together with four persons from his family, three from his village and eight from other villages.

Stavros Poyrazis had been “missing” since 1974 and his remains were found in recent years after digging by the Cyprus Missing Persons’ Committee and returned to his family in a small coffin after DNA identification and he was buried after a funeral by his family.

ΠΑΠΑΚΛΕΑΝΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΩΣΤΗ ΠΑΤΣΑΛΛΟΥ και ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΖΟΥΡΟΣ

ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ

Ο Φαίδων Βασιλειάδης προεδρεύει την εκδήλωση
Phaedon Vasiliades chairing the event

Ο Παπακλεάνθης ΓΕΩΡΓΙΟΥ (ιερέας) από τη Δρομολαξιά (Mormenekşe), ο Παναγιώτης Κωστή Πάτσαλλου (ο τότε κοινοτάρχης στο Κίτι – Çite)  και ο Γιώργος Μούζουρος (ο τότε κοινοτάρχης της Δρομολαξιάς) έσωσαν τη ζωή των Τουρκοκύπριων της Δρομολαξιάς το 1974 όταν εκείνοι είχαν συλληφθεί από μέλη της ΕΟΚΑ Β και μεταφέρθηκαν με λεωφορείο στο Κίτι με σκοπό να εκτελεστούν.

Η παρουσία τους και των τριών στο χώρο συγκέντρωσης απέτρεψε την εκτέλεση.

PAPA KLEANTHIS GEORGIOU, PANAGIOTIS KOSTI PATSALOU and YORGIS MOUZOUROS

WE SHOULD ALL KNOW THEIR STORY

People participating in the event on peace at the Peace Centre in Ledra
Το ακροατήριο που συμμετέχουν στην εκδήλωση για την ειρήνη στο Κέντρο Ειρήνης στη Λήδρα

Papa Kleanthis (priest) from Dromolaxia (Mormenekşe) Panagiotis Kosti Patsalou (old muhtar of Kiti – Çite)  and Yorgis Mouzouros (the old muhtar of Dromolaxia – Mormenekşe) saved Turkish Cypriot men of Dromolaxia (Mormenekşe) from being executed by EOKA-B in 1974.

PANAYIOTIS PATSALOU.JPGEOKA-B had arrested all the Turkish Cypriot men of Dromolaxia (Mormenekşe) and put them on a bus and brought them to Kiti (Çite) to be executed, it was the priest and the muhtar Panayi Costi and the muhtar Mouzouros who ran to save them.

Alpay Topuz

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ

Alpay Topuz από την Επηχώ (Abohor – Cihangir) ήταν ένας νεαρός άντρας το 1974. Μιλούσε λίγα ελληνικά και γι αυτό διορίστηκε επικεφαλής στο στρατόπεδο αιχμαλώτων στη Βώνη (Gokhan), όπου μετά τον πόλεμο ήταν μαζεμένοι γύρω στους 600 Ελληνοκύπριους από τα γύρω χωριά. Ο Alpay Topuz ήταν πάνω απ’ όλα άνθρωπος και κατάφερε να εμποδίσει τους βιασμούς στο στρατόπεδο. Βοήθησε γυναίκες με μικρά παιδιά, φέρνοντας τους γάλα και όλα τα αναγκαία.

Πόσοι από αυτούς στο στρατόπεδο σκέφτηκαν να πάνε να βρουν τον Alpay στην Επηχώ για να πουν ένα απλό «Ευχαριστώ βρε Alpay!»; Μερικοί το έκαναν και του είπαν «Ευχαριστώ ρε κουμπάρε, που σταμάτησες τους βιασμούς των κοριτσιών μας και δεν άφησες κανένα να αγγίξει τα πολύ νεαρά κορίτσια! Ευχαριστώ που τους έστειλες πίσω σώους και ασφαλισμένους!»

Σε ευχαριστούμε Alpay Topuz, για ότι έκανες και για την ανθρωπιά που έδειξες!

Alpay Topuz

A STORY WE SHOULD ALL KNOW

Alpay Topuz from Ebiho (Abohor – Cihangir) was a young man in1974. Because he knew some Greek, he was placed in charge of the prisoner camp in Voni (Gokhan) where after the war about 600 Greek Cypriots from the sorounding villages were kept. Alpay Topuz was above all a decent human being who managed to prevent rapes in the camp. He helped women with young children by getting them milk and with other necessities.

How many of those kept in the camp bothered to go and find Alpay in Epiho (Abohor , Cihangir) in order to say a simple «Thank you!». Some did and said «Thank you friend! Thank you for stopping the rapes of our girls! Thank you for not allowing anyone touch the young girls! Thank for sending them back safe and unharmed!»

We thank you Alpay Topuz, for what you did and for the humanity you showed!

Ertan Akıncıoğlu

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ

Φωτογραφία από τη δικοινοτική εκδήλωση στην Πύλας τον Οκτώβριο του 2009. Η Πύλα είναι ένα από τα δύο τελευταία χωριά της Κύπρου που είναι ακόμα μεικτά.

Ο Ertan Akıncıoğlu ήταν βοσκός από το Λάπαθος (Bogaziçi). Το 1974 κατάφερε να σώσει πολλούς ελληνοκύπριους που προέρχονταν κυρίως από την Γύψου (Akova) και αρκετούς ελληνοκυπρίους από γειτονικά χωριά από σίγουρο θάνατο.

Το έκανε με πολύ φυσικό τρόπο, πείθοντας εκείνους που είχαν όπλα ότι δεν πρέπει να πυροβολήσουν αυτούς τους ελληνοκύπριους, ότι ήταν απλοί άνθρωποι, ότι δεν έκαναν κακό στους τουρκοκύπριους, ότι εργάζονταν μαζί στα χωράφια και ότι ήταν απλοί βοσκοί.

Πόσοι από εκείνους τους ελληνοκύπριους που έσωσε ο Ertan στη Γύψου σκέφτηκαν ποτέ να πάνε να τον βρουν και να πουν «Σ’ ευχαριστώ που έσωσες τη ζωή μου!»;

Ertan Akıncıoğlu

A STORY WE SHOULD ALL KNOW

Photo from Pyla bi-communal event October 2009. Pyla is one of the last two villages in Cyprus that is still mixed.

Ertan Akıncıoğlu a shepherd from Lapathos (Bogaziçi), managed to save many Greek Cypriots from execution in 1974. He saved 8-9 Greek Cypriots mainly from Gypsou and others from surrounding villages near his own.

He did it in a very natural way, he convinced those with weapons that they should not shoot these Greek Cypriots, that they were ordinary people, that they did not harm the Turkish Cypriots, that they worked together in the fields and that they were ordinary shepherds.

How many of those Greek Cypriots that Ertan saved in Gypsos ever bothered to go and find him and say “Thank you for saving my life!”?

ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ ΠΟΣΕΙΔΙΑΣ

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ

Η φωτογραφία δείχνει τον Χριστοφή Ποσείδια να δέχεται αναμνηστική πλάκα από την Mahan Halil, τον Ιούλιο του 2009 στην εκδήλωση που τίμησε όσους διακινδύνευαν τη ζωή τους για να σώσουν άλλους. Μαζί τους αριστερό η Sevgul Uludag.

Χριστοφής Ποσείδιας από το Δάλι μαζί με άλλους γείτονες του έσωσαν τις ζωές Τουρκοκύπριων γυναικών και παιδιών του Δαλιού όταν απέτρεψαν την επίθεση και βιασμό τους από μέλη της EOKA-B το 1974 κρύβοντάς τους στα σπίτια  τους.

Η Mahan Halil που ζούσε στο Δάλι το 1974 ήταν ανάμεσα στις Τ/Κ γυναίκες του Δαλιού που σώθηκαν από τον Χριστοφή Ποσείδια κι άλλους Ε/Κ γείτονες του Δαλιού που τις έκρυψαν στα σπίτια τους.

CHRISTOFIS POSEIDIAS

A STORY WE SHOULD ALL KNOW

The photograph shows Christofis Poseidias receiving a commemorative plague from Mahan Halil, July 2009 at the event to honour those who risked their lives to safe others. With them on the left Sevgul Uludag

Christofis Poseidias from the village Dali, together with the help of some of his Greek Cypriot neighbours, saved the lives of Turkish Cypriot women and children from Dali from being attacked and raped by EOKA-B in 1974, hiding them in his house.

MahanHalil, who lived in Dali in 1974, was among the T / C women of Dali who were rescued by Christofis Poseidias and other G/C neighbours of Dali who hid them in their homes.

Οι πληροφορίες προήλθαν από έρευνες και άρθρα της Sevgul Uludag – δημοσιεύθηκαν στις εφημερίδες Yeniduzen και Πολίτης.

The information came from Sevgul Uludag’s investigation and articles published in Yeniduzen and Politis.

Το 2009 Η Δικοινοτική «Συμμαχία Σταματήστε τον Πόλεμο-Κύπρος» μαζί με 18 άλλες οργανώσεις τίμησε τον ΧΡΙΣΤΟΦΗ ΠΟΣΕΙΔΙΑ (μαζί με 9 άλλους Κύπριους) για την προσφορά του στην ειρηνική συνύπαρξη στην Κύπρο.

In 2009 The Bi-communal “Stop the War Coalition-Cy” along with 18 other organisations, honoured these ten Cypriots for their contribution to the peaceful co-existence of the two communities in Cyprus.

Η δικοινοτική εκδήλωση είχε μεγάλη επιτυχία και ακόμα μεγαλύτερη σημασία στον να τιμώνται Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι για τις πράξεις θάρρους και ανθρωπισμού εν καιρώ πολέμου.

This bi-communal event was very successful. It played an important role towards honouring Greek Cypriots and Turkish Cypriots who demonstrated acts of courage and humanity during times of conflict.

Τέτοιες ιστορίες αποτελούν σημαντικό αντίδοτο στο δηλητήριο των εθνικιστών και από τις δύο κοινότητες και πρέπει να αναδεικνύονται και να προβάλλονται διαρκώς ώστε να γίνονται γνωστές σε όλους.

These stories are an important antidote to the poisonous nationalism of both communities and should be shared and promoted time and again so that they become known to all.

2 thoughts on “Δέκα ιστορίες και μια εκδήλωση που συγκλόνισαν την Κύπρο – Ten stories and one event that shook Cyprus

Leave a comment

Design a site like this with WordPress.com
Get started